Anne Babası Boşanmış Çocuklar İçin Yurt Dışı Çıkış Muvafakatnamesi Nedir? Nasıl Alınır?
Boşanan eşlerin, ortak çocukları yurt dışına seyahat ederken havalimanında sürpriz ile karşılaşmaması için bu makalemi mutlaka okumalarını tavsiye ederim.
Müşterek Çocuğun Yurtdışına Çıkış İzni Nedir?
Müşterek çocuğun yurtdışına çıkış izni, çocuğun anne veya babasıyla yahut tek başına yurtdışına çıkması durumunda onay alınması durumunu ifade etmektedir. Uygulamada bu husus, daha sık şekliyle velayeti annede olan çocuğun baba onayı olmaksızın yurtdışına çıkışı şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda babadan onay alınıp alınmayacağı sorusu gündeme gelmektedir.
Müşterek çocuğun yurtdışına çıkış iznine ilişkin hukuki düzenlemeler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun “Çocuklar bakımından anne ve babanın hakları” başlıklı 182. maddesinde ve aynı kanunun “Velayetin kapsamı” başlıklı 339. maddesinde hüküm altına alınmıştır.
Velayeti Annede Olan Çocuğun Baba Onayı Olmaksızın Yurtdışına Çıkışı
Velayeti annede olan çocuğun yurtdışına çıkarılması hakkında babanın izninin alınıp alınmayacağı hususu çocuğun ne amaçla yurtdışına çıkarıldığına göre incelenmelidir. Buna göre annesinin velayetinde bulunan çocuğun seyahat maksadıyla yurtdışına götürülmesi ve çocuğun yerleşme amacıyla yurtdışına çıkarılması olarak iki ayrı şekilde irdelenmelidir.
Çocuğun Velayet Hakkı Sahibi Ebeveyn ile Seyahat Maksadıyla Yurtdışına Çıkması
Velayet hakkının sadece anne tarafından kullanılması halinde, çocuğun yurtdışına çıkması sırasında velayet hakkı sahibi olmayan eşten izin alınmasına gerek yoktur. Kural böyle iken bazı ülkelerde vize alma esnasında velayet hakkı olmasa dahi diğer ebeveynden çıkış izin belgesi alınması şartı koyulmaktadır. Hal böyle iken, gidilecek olan ülkenin bu konudaki tutumu söz konusu ülkenin konsolosluğundan öğrenilerek hareket edilmelidir.
Her ne kadar velayet hakkı sahibi ebeveyn ile çocuğun yurtdışına çıkışı konusunda diğer ebeveynden izin alınmasına gerek duyulmasa da velayeti hakkına sahip olmayan tarafın, diğer ebeveynin müşterek çocuğu yurtdışına kaçırmak amacıyla getirmesinden şüphelenmesi halinde delillerle ispatlanması halinde mahkeme tarafından engelleme kararı verilebilmektedir.
Çocuğun Velayet Hakkı Sahibi Ebeveyn ile Yerleşmek Üzere Yurtdışına Çıkması
Türk Medeni Kanunu uyarınca, boşanan eşlerin hayatındaki önemli değişimlerin (anne veya babanın yeniden evlenmesi, başka bir yere gitmesi, ölmesi vb.) meydana gelmesi halinde re’sen veya ebeveynlerden birinin talebi üzerine gereken önlemleri almaktadır.
Velayet hakkına sahip olan ebeveynin Türkiye dışında başka bir ülkeye yerleşmesi durumunda, diğer eş velayet hakkının yeniden incelenmesi hakkında aile mahkemesine başvurabilmektedir.
Burada özellikle velayetin değiştirilmesi davasından bahsetmek gerekir. Çünkü velayet hakkını elinde tutan annenin (veya velayeti elinde tutan babanın) çocuğu yurtdışına uzun süreli olacak şekilde veya yerleşmek maksadıyla çıkarması halinde velayet hakkının kötüye kullanılması söz konusu olacaktır. Velayet hakkının bu şekilde kötüye kullanılması halinde velayeti elinde bulundurmayan kişi (uygulamada genellikle baba) velayet davası açarak çocuğun velayetini alabilir. Konu ile ilgili olarak “velayet davası” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname
Muvafakatname, başka bir ülkeye gidebilmek ve bunun için vize başvurusunda bulunabilmek için vasi tarafından noterde düzenlenen 18 yaş altı çocuğun yurtdışına çıkış izni belgesidir. Müşterek çocuğun ebeveynlerinin evli olması halinde her iki eşin de noterde hazır bulunması gerekirken eşlerin boşanmış olması halinde velayet hakkına sahip tarafın tek başına muvafakat vermesi yeterli olacaktır.
Bu noktada diğer eşin rızası ayrıca aranmamaktadır. Aynı şekilde velayet hakkı olan annesi tarafından çocuğun yurtdışına çıkarılması için velayet hakkı bulunmayan eş tarafından muvafakatname düzenlenmesine gerek yoktur.
Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname Süresi
Muvafakatnamenin geçerlilik süresi ise, belgenin üzerinde herhangi bir geçerlilik süresi öngörülmüş ise belirtilen süre kadardır. Eğer izin belgesi üzerinde herhangi bir süre belirtilmemişse bu halde muvafakatname iptal edilinceye kadar geçerliliğini korumaktadır.
Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname Örneği
Çocuğun yurtdışına çıkarılması muvafakatnamesinin hazırlanması istenilen sonuca ulaşılması bakımından oldukça önemlidir. Muvafakatname mutlaka noter kanalı ile verilmelidir.
Çocuğun yurtdışına çıkarılması muvafakatname yaşanan her olay bakımından ayrı incelenerek özenle hazırlanmalıdır. Aksi takdirde çocuğu yurtdışına çıkarılması konusunda çeşitli hukuki problemlerle karşı karşıya kalınabilecektir.
MUVAFAKATNAME ÖRNEĞİ
………………………………… ile ortak çocuklarımız olan ……………………. ve ………………… ın anneleri/babaları ile yeni pasaport almasınai yurt dışına seyehat etmelerine süresiz olarak/6 ay süre ile muvafakat ederim.
1. ÇOCUK :
T.C. Kimlik No : ………………………………………………………….
Adı, Soyadı : ………………………………………………………….
Baba Adı : ………………………………………………………….
Doğum Yeri : ………………………………………………………….
Doğum Tarihi : ………………………………………………………….
2. ÇOCUK :
T.C. Kimlik No : ………………………………………………………….
Adı, Soyadı : ………………………………………………………….
Baba Adı : ………………………………………………………….
Doğum Yeri : ………………………………………………………….
Doğum Tarihi : ………………………………………………………….
EŞ(velayet sahibi ve velayet sahibi olmayan) :
T.C. Kimlik No : ………………………………………………………….
Adı, Soyadı : ………………………………………………………….
Baba Adı : ………………………………………………………….
Doğum Yeri : ………………………………………………………….
Doğum Tarihi : ………………………………………………………….
Muvafakat edenin
Adı, Soyadı : …………………………………………….
T.C. Kimlik No : …………………………………………….
İmza